Bài 02 : Thành phố Hồ Chí Minh – Nhọc nhằn ngầm hóa lưới điện

Từ mục tiêu đến thực hiện: Khoảng cách còn dài
Triển khai chương trình ngầm hóa lưới điện, Công ty Ðiện lực TP Hồ Chí Minh đã đề ra các mục tiêu cụ thể. Trong đó, để ngầm hoá 50% lưới điện khu vực trung tâm Thành phố, Công ty sẽ tiến hành ngầm hoá hơn 100 km đường dây cáp điện trung thế và hơn 130 km đường dây cáp điện hạ thế, lắp đặt mới nhiều trạm biến áp và gắn tủ RMV điều hành. Kế hoạch được chia làm 3 giai đoạn. Giai đoạn 2007 – 2008, ưu tiên ngầm hoá lưới điện một số tuyến đường trung tâm ở các quận 1, 3, Bình Thạnh, Phú Nhuận. 

Giai đoạn 2008 - 2009, Công ty sẽ mở rộng khu vực ngầm hoá các tuyến đường Hoàng Diệu, Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Bàng, Hoàng Văn Thụ, Phan Ðình Giót, Khu trường đua Phú Thọ, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất. Lưới điện ngầm hoá trong giai đoạn này khoảng 83 km; đồng thời lắp đặt mới hơn 400 tủ RMV hạ thế và một số trạm biến áp. Giai đoạn 2009 - 2010, khu vực ngầm hóa sẽ mở rộng ở một số tuyến đường khu vực quận 2 với khối lượng khoảng 80 km. 
Ðến năm 2010, Công ty sẽ ngầm hoá lưới điện trung thế đạt tỷ lệ 100% trên các tuyến đường chính khu vực trung tâm Thành phố (các quận 1, 3, 5) và đạt tỷ lệ 15-20% trên các tuyến đường chính của Thành phố. Công tác ngầm hóa không chỉ góp phần nâng cao năng lực phục vụ của lưới điện Thành phố, cung cấp điện ngày càng an toàn, ổn định, mà còn đem lại vẻ mỹ quan đô thị.
 Tuy nhiên, từ mục tiêu đến công tác triển khai thực hiện là một khoảng cách không nhỏ, vẫn còn nhiều khó khăn cần sự chung tay khắc phục của nhiều cấp, ngành. Khó khăn trước tiên là vấn đề vốn đầu tư. Ngầm hoá hệ thống đường dây điện cần chi phí gấp tới 4 - 5 lần so với hệ thống đường dây trên không. Do đó, theo tính toán, vốn đầu tư cho ngầm hoá hệ thống đường dây điện giai đoạn 2008 - 2010 của TP HCM ước tính khoảng trên 4.379 tỷ đồng và giai đoạn 2011 - 2020 ước tính 12.975 tỷ đồng (năm thấp nhất cần huy động hơn 468 tỷ đồng, năm cao nhất lên đến gần 1.700 tỷ đồng). 
Bên cạnh đó, việc ngầm hoá đặc biệt khó khăn đối với lưới điện hạ thế, nhất là tại các khu vực hẻm chưa được quy hoạch mở rộng, các đường nhỏ có vỉa hè quá chật hẹp. Mặt khác, do quy hoạch tổng thể mặt bằng xây dựng chung của Thành phố chưa hoàn chỉnh, nên việc xác định vị trí cũng như mặt cắt ngang để bố trí cho các công trình hạ tầng kỹ thuật chưa được xác định rõ ràng, không có quỹ đất để bố trí thiết bị. Các ngành quản lý cơ sở hạ tầng như cấp thoát nước, viễn thông, cáp quang chưa có sự phối hợp chặt chẽ với nhau, nên khó thống nhất trong việc bố trí mặt cắt ngang cho công trình hạ tầng của từng ngành vào kế hoạch, huy động vốn của từng ngành cũng chưa được đồng bộ,…
Cần các giải pháp đồng bộ
Nhằm đưa mục tiêu ngầm hoá hệ thống lưới điện đảm bảo khối lượng và tiêu chuẩn mỹ quan đô thị, Công ty Ðiện lực Thành phố Hồ Chí Minh đã nghiên cứu đề xuất và thực hiện nhiều giải pháp kinh tế - kỹ thuật. Trong đó: Tập trung tổ chức thực hiện ngầm hoá hệ thống lưới điện trên các trục đường chính của Thành phố và các quận, ngầm hoá đồng bộ lưới điện trung hạ thế và cáp viễn thông. Ðịnh hướng khối lượng đầu tư xây dựng lưới điện cho các khu dân cư, khu đô thị mới theo yêu cầu ngầm hoá, hạn chế tối đa thực hiện lưới điện nổi. Ðối với lưới điện trong các hẻm nhỏ đang trong quá trình quy hoạch lộ giới, Công ty đã phối hợp với các đơn vị quản lý dây viễn thông thực hiện chỉnh trang theo hướng tháo bỏ những dây không còn sử dụng và bó gọn. Phối hợp với các đơn vị quản lý hạ tầng như Sở Giao thông Công chính, Tổng công ty cấp nước, Công ty thoát nước đô thị … để thực hiện việc ngầm hoá đồng bộ lưới điện và lưới viễn thông. Công ty Ðiện lực Thành phố Hồ Chí Minh và các đơn vị quản lý hệ thống dây thông tin, truyền hình cáp, chiếu sáng công cộng triển khai khảo sát các khu vực để thống kê hiện trạng và đề xuất giải pháp kỹ thuật chi tiết, nhằm lên kế hoạch thực hiện công tác ngầm hoá phần khối lượng do đơn vị mình quản lý. 
Biện pháp lâu dài để ngầm hoá hệ thống lưới điện là cần phải đầu tư hào kỹ thuật chung cho hệ thống điện và viễn thông. Giải pháp hào kỹ thuật này rất cần được Thành phố hỗ trợ về chủ trương xây dựng để phân bố vị trí cho các công trình hạ tầng kỹ thuật. Ðặc biệt, đối với khu vực trung tâm hành chính, dịch vụ và tài chính quan trọng của Thành phố, Công ty Ðiện lực Thành phố Hồ Chí Minh sẽ phối hợp với các sở, ngành liên quan để khẩn trương thực hiện công tác ngầm hoá hệ thống dây điện nhằm mục tiêu cải thiện cảnh quan cho toàn khu vực.
Ðể công tác ngầm hóa đạt hiệu quả cao, vừa qua, Công ty Ðiện lực Thành phố Hồ Chí Minh đã kiến nghị với Uỷ ban nhân dân Thành phố và các ngành hữu quan giải toả sớm những vướng mắc để thi công kịp thời những dự án ngầm hoá lưới điện (Sau khi lập kế hoạch ngầm hoá lưới điện, một số tuyến đường lại nằm trong danh sách cấm đào, nên không thể thực hiện ngầm hoá lưới điện đúng kế hoạch). Tại một số tuyến đường trên địa bàn Thành phố còn vướng các cây cổ thụ lớn không thể thực hiện việc đào, xây hào cáp. Một số tuyến đường đang thi công, các hạng mục công trình đặt cống thoát nước, đường ống cấp nước, dự án cải thiện môi trường nước đang gây ách tắc. Các tuyến đường có thể thực hiện việc xây dựng hào kỹ thuật, nhưng lại chưa có quy cách kỹ thuật cũng như quy chế phối hợp với các đơn vị có dây thông tin như viễn thông, phát thanh truyền hình trong việc phân chia đầu tư và sử dụng. Các tuyến đường không thể thực hiện hào kỹ thuật, thực hiện ngầm hoá theo giải pháp chôn trực tiếp trong đất cũng cần phải có quy cách phối hợp và sự phối hợp đồng bộ giữa các bên cũng chưa có cơ quan đứng ra tập hợp xử lý. 
Vốn đầu tư cho các công trình ngầm hoá hệ thống dây điện hiện cao gấp 4-5 lần so với đường dây trên không. Do đó, Công ty Ðiện lực Thành phố Hồ Chí Minh không thể cân đối được nguồn vốn và vay vốn tín dụng với lãi suất cao như hiện nay. Vì vậy, việc để ngành Ðiện tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi (không lãi suất) hoặc hỗ trợ bố trí nguồn vốn thực hiện từ vốn phụ thu là rất cần thiết. Cơ quan quản lý Nhà nước thuộc ngành Giao thông Công chính nên đảm trách xây dựng và quản lý hệ thống hào kỹ thuật đúng quy cách, tiêu chuẩn các công trình ngầm cho điện lực, viễn thông và các ngành có nhu cầu thuê lâu dài.
Có lẽ, chỉ có những giải pháp thực sự đồng bộ, sự nỗ lực chung tay của các ngành, cấp liên quan trên địa bàn Thành phố thì công tác ngầm hóa lưới điện mới đạt hiệu quả cao, đem lại bộ mặt khang trang, hiện đại cho Thành phố “đầu tầu” kinh tế đất nước.
Thực tế đã chứng minh, so với lưới điện nổi, lưới điện ngầm nâng cao độ tin cậy, ổn định, chất lượng trong công tác quản lý vận hành, hạn chế được phạm vi mất điện trên diện rộng khi cắt điện công tác, giảm thiểu tối đa việc mất điện do sự cố khách quan gây ra như: Thiên tai, sét đánh, cây xanh đổ ngã, động vật… gây ra. Ðồng thời, nâng cao tính an toàn sử dụng điện trong nhân dân, loại bỏ được các điểm mất an toàn do vi phạm hành lang an toàn lưới điện cao áp - một hình thức vi phạm phổ biến hiện nay
Theo TCĐL số 12/2008
www.icon.evn.com.vn